Μπορεί η χωρητικότητα των 160Gb στον σκληρό δίσκο που υπάρχει πλέον στα 1000H (καθώς και σε άλλα μοντέλα eeePC) να είναι αρκετή αλλά δεν ισχύει το ίδιο για τα πρώτα μοντέλα τα οποία κυκλοφόρησαν με δίσκο των 80Gb. Το δικό μας 1000H ανήκει σε αυτή την κατηγορία και έτσι σύντομα αναγκαστήκαμε να αντικαταστήσουμε τον σκληρό δίσκο για να αποκτήσουμε περισσότερο αποθηκευτικό χώρο.

Άλλωστε, εκτός από την χωρητικότητα, ένας άλλος σημαντικός λόγος για να αντικαταστήσει κάποιος τον σκληρό δίσκο στο eeePC του είναι η ταχύτητα. Η Asus έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει δίσκους Seagate Momentus 5400.3 στα μηχανήματα αυτά, δίσκους που περιστρέφονται στις 5400 στροφές ανά λεπτό και έτσι η ταχύτητα είναι περιορισμένη σε σχέση με τους δίσκους των 7200 στροφών ή με τους ακόμα ταχύτερους των 10000 στροφών. Όπως θα δείτε, η αντικατάσταση του δίσκου με έναν άλλο των 7200 στροφών μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις επιδόσεις ανάγνωσης και εγγραφής.

Επιλογή νέου σκληρού δίσκου

Τα eeePC δέχονται δίσκους SATA των 2.5” και συνεπώς κάθε σκληρός δίσκος με αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να αντικαταστήσει τον προεγκατεστημένο. Φυσικά, για να αξίζει τον κόπο η αναβάθμιση καλό είναι ο δίσκος να έχει αρκετή χωρητικότητα και να λειτουργεί σε 7200 στροφές ώστε να κερδίσετε και από άποψη χωρητικότητας αλλά και από άποψη ταχύτητας.

Οι πιο δημοφιλείς σειρές δίσκων που πληρούν αυτές τις προδιαγραφές είναι η Momentus 7200.3 της Seagate και η Scorpio Black της Western Digital. Και οι δύο σειρές κυκλοφορούν με μοντέλα τα οποία λειτουργούν αποκλειστικά στις 7200 στροφές, χωρητικότητές που φτάνουν τα 320Gb ενώ καλύπτονται από εγγύηση 5 ετών. Η Seagate διαθέτει και την σειρά 7200.4 με χωρητικότητες που φτάνουν τα 500Gb αλλά οι δίσκοι της νέας αυτής σειράς είναι προς το παρόν δυσεύρετοι (τουλάχιστον στα ελληνικά καταστήματα).

Ένα άλλο χαρακτηριστικό που μπορεί να διαθέτει ένας σκληρός δίσκος φορητού υπολογιστή είναι ο αισθητήρας ελεύθερης πτώσης (free fall sensor). Το χαρακτηριστικό αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο γιατί μπορεί να σας προφυλάξει από πιθανή καταστροφή των δεδομένων σας αν ο φορητός σας υπολογιστής -κατά λάθος- πέσει από ύψος. Οι δίσκοι που διαθέτουν αισθητήρα ελεύθερης πτώσης έχουν την δυνατότητα να αντιλαμβάνονται πότε βρίσκονται σε τροχιά πτώσης και να παρκάρουν ταχύτατα τις κεφαλές τους ώστε να μην συγκρουστούν με τις μαγνητικές πλάκες, όταν το φορητό χτυπήσει απότομα στο πάτωμα.

Οι δίσκοι Scorpio Black της WD κυκλοφορούν σε δύο εκδόσεις ο καθένας ανάλογα με το αν διαθέτουν αισθητήρα ελεύθερης πτώσης (free fall sensor) ή όχι. Για να γνωρίζετε αν ένας δίσκος Scorpio Black διαθέτει ή όχι τον αισθητήρα μπορείτε να δείτε τον κωδικό του μοντέλου. Τα μοντέλα με τον αισθητήρα έχουν κωδικό που λήγει σε BJKT ενώ ο κωδικός των μοντέλων που δεν διαθέτουν τον αισθητήρα λήγει σε BEKT. Για παράδειγμα, ο WD Scorpio Black των 250Gb με free fall sensor έχει κωδικό WD2500BJKT ενώ ο ίδιος δίσκος χωρίς τον αισθητήρα έχει κωδικό WD2500BEKT.

Όσον αφορά στους δίσκους της Seagate, η σειρά 7200.3 δεν διαθέτει αισθητήρα ενώ για την σειρά 7200.4 ισχύει ένας κανόνας παρόμοιος με αυτόν της Western Digital. Τα μοντέλα των οποίων ο κωδικός λήγει σε ASG διαθέτουν αισθητήρα (η Seagate τον ονομάζει G-Force Protection) ενώ τα μοντέλα με κωδικό που λήγει σε AS δεν τον διαθέτουν. Για παράδειγμα ο Seagate Momentus 7200.4 των 250Gb με free fall sensor έχει κωδικό ST9250410ASG ενώ ο ίδιος δίσκος χωρίς τον αισθητήρα έχει κωδικό ST9250410AS.

Εμείς πάντως, ιστορικά, έχουμε αρκετά καλύτερη εμπειρία με τους δίσκους της WD και έτσι επιλέξαμε για την αναβάθμισή μας τον WD3200BJKT δηλαδή τον Western Digital Scorpio Black των 320Gb με αισθητήρα ελεύθερης πτώσης.

Η διαδικασία

Στη διαδικασία αναβάθμισης του σκληρού δίσκου, το να επιλέξετε και να αγοράσετε τον σκληρό δίσκο είναι το εύκολο μέρος. Αντίθετα με την διαδικασία αναβάθμισης μνήμης, η αναβάθμιση του δίσκου δεν αποτελείται απλά από την αντικατάσταση του παλιού δίσκου αλλά επιπλέον πρέπει με κάποιον τρόπο να περάσετε τα δεδομένα από τον παλιό δίσκο στον καινούριο.

Φυσικά, αυτό δεν είναι πρόβλημα για τα απλά αρχεία σας (μουσική, φωτογραφίες, ταινίες και διάφορα άλλα έγγραφα) αφού μπορείτε να χρηιμοποιήσετε εξωτερικά αποθηκευτικά μέσα (εξωτερικό δίσκο, USB sticks, CD-R/DVD-R) για να τα αντιγράψετε προσωρινά και μετά να τα επαναφέρετε στον νέο δίσκο. Μπορείτε επίσης να μεταφέρετε τα δεδομένα αυτά μέσω δικτύου σε ένα άλλο υπολογιστή και πάλι να τα επαναφέρετε μετά την αντικατάσταση του δίσκου.

Τι γίνεται όμως με το λειτουργικό σύστημα; Εδώ υπάρχουν τρεις επιλογές:

• Να εγκαταστήσετε το λειτουργικό σύστημα εξ’ αρχής στο νέο δίσκο χρησιμοποιώντας το CD/DVD του λειτουργικού. Αυτό σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να εγκαταστήσετε επίσης και όλους τους οδηγούς και όλα τα προγράμματα από την αρχή και να κάνετε όλες τις ρυθμίσεις που έχετε ήδη κάνει ξανά.
• Να εγκαταστήσετε το λειτουργικό σύστημα εξ’ αρχής στο νέο δίσκο χρησιμοποιώντας το Recovery DVD που δίνει η Asus. Έτσι όμως, παρότι θα γλιτώσετε από την εγκατάσταση των οδηγών, θα χρειαστεί πάλι να εγκαταστήσετε όλα τα προγράμματά σας από την αρχή και να κάνετε όλες τις ρυθμίσεις που έχετε ήδη κάνει ξανά. Επίσης, το Recovery DVD μπορεί να περιέχει παλιές εκδόσεις των οδηγών και να χρειάζεται ενημέρωσή τους.
• Να χρησιμοποιήσετε κάποιο πρόγραμμα partition imaging για να δημιουργήσετε ένα image του system partition το οποίο να επαναφέρετε στην συνέχεια στον νέο δίσκο. Με αυτόν τον τρόπο, μετά την αντικατάσταση του δίσκου, το σύστημα θα συμπεριφέρεται ακριβώς όπως πριν χωρίς να χρειάζεται επιπλέον εγκαταστάσεις και ρυθμίσεις.

Εκτός και αν είχατε ούτως ή άλλως σκοπό να “φρεσκάρετε” την εγκατάσταση του λειτουργικού σας, ο τρίτος τρόπος είναι και ο πιο πρακτικός και έτσι εδώ θα σας παρουσιάσουμε αναλυτικά την μέθοδο αυτή με την βοήθεια του Acronis TrueImage Home 2009.

Το TrueImage σας δίνει την δυνατότητα να δημιουργήσετε ένα image του system partition σε διάφορα αποθηκευτικά μέσα και στην συνέχεια να επαναφέρετε το partition από εκεί στον νέο δίσκο. Δεδομένου ότι στην δική μας περίπτωση μιλάμε για ένα netbook που δεν διαθέτει συσκευή ανάγνωσης/εγγραφής οπτικών δίσκων το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να χρησιμοποιήσουμε ως προσωρινό μέσο είτε κάποια εξωτερική συσκευή αποθήκευσης (π.χ. USB σκληρό δίσκο ή USB memory stick) ή αν έχουμε κάποιο δεύτερο υπολογιστή δικτυωμένο με το netbook να ρυθμίσουμε το TrueImage να φτιάξει το image εκεί μέσω δικτύου.

Επειδή σχεδόν όλοι έχουμε πλέον ένα USB stick με μια σεβαστή χωρητικότητα (αλλά ακόμα και αν δεν έχουμε μπορούμε να αγοράσουμε με *πολύ λίγα* χρήματα) επιλέξαμε να παρουσιάσουμε την αναβάθμιση με αυτή τη μέθοδο. Εμείς χρησιμοποιήσαμε ένα USB stick χωρητικότητας 4Gb.

Βήμα 1^ο – Απλό backup για τα έγγραφα

Χρησιμοποιήστε όποια μέθοδο σας βολεύει για να μετακινήσετε κάπου προσωρινά όλα τα προσωπικά σας αρχεία (μουσική, φωτογραφίες, ταινίες και διάφορα άλλα έγγραφα), τα οποία λογικά καταλαμβάνουν και τον περισσότερο χώρο. Εφόσον θα χρησιμοποιήσετε ένα μικρό USB stick, είναι σημαντικό, αφού μετακινήσετε όλα σας τα προσωπικά αρχεία, το system partition (το C:\) να μην είναι πολύ παραπάνω γεμάτο από όση είναι η χωρητικότητα του stick σας (μην ξεχάσετε οπότε να μετακινήσετε τα προσωπικά σας αρχεία που βρίσκονται στο My Documents). Για παράδειγμα, αν θα χρησιμοποιήσετε ένα USB stick των 4Gb όπως εμείς, μετά την προσωρινή μετακίνηση των προσωπικών σας αρχείων, το C: δεν θα πρέπει να περιέχει πάνω από 4~5Gb. Αν έχετε ένα USB stick των 8Gb τα πράγματα είναι πιο χαλαρά αφού τότε το C:\ μπορεί να περιέχει 8~11Gb κ.ο.κ.

Λογικά πάντως, αν δεν έχετε εγκατεστημένα μεγάλα προγράμματα (όπως παιχνίδια) στο C:, μετά την μετακίνηση των προσωπικών αρχείων, το C: δεν θα περιέχει πάνω από 5Gb.

Βήμα 2^ο – Δημιουργία bootable USB stick με το TrueImage

Το βήμα αυτό δεν χρειάζεται να γίνει στο ίδιο το netbook αλλά μπορεί να γίνει σε οποιονδήποτε υπολογιστή με Windows.

Συνδέστε το άδειο USB stick στον υπολογιστή και εφόσον εγκαταστήσετε το Acronis TrueImage, τρέξτε το και ακολουθήστε τις οδηγίες όπως δίνονται από τις λεζάντες στα παρακάτω στιγμιότυπα (κάντε κλικ στην πρώτη εικόνα και χρησιμοποιήστε τις συντομεύσεις ΕΠΟΜΕΝΗ & ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ). Οι οδηγίες αφορούν στην έκδοση Home 2009 αλλά όμοια είναι η διαδικασία και σε παλαιότερες εκδόσεις.

Αν όλα πήγαν καλά, σε αυτό το σημείο το USB stick σας έχει γίνει bootable και περιέχει μια portable έκδοση του Acronis TrueImage.

Μερικές φορές το Acronis Media Builder δεν εισάγει MBR στο USB stick με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ξεκινήσει το σύστημα από το stick. Το πρόβλημα συνήθως εξαρτάται από τον τύπο του stick που χρησιμοποιείτε. Αν εμφανιστεί αυτό το πρόβλημα ακολουθήστε τις αναλυτικές οδηγίες που θα βρείτε εδώ.

Βήμα 3^ο – Εκκίνηση από το USB stick και backup του system partition

Δείτε το σχετικό βίντεο. Η διαδικασία του backup μπορεί να πάρει αρκετή ώρα (ανάλογα με τον όγκο δεδομένων, την ταχύτητα του USB stick και την στάθμη συμπίεσης που θα επιλέξετε) οπότε αν δεν είστε σίγουροι για το αν το netbook είναι αρκετά φορτισμένο, συνδέστε το στον φορτιστή πριν ξεκινήσετε.

Βήμα 4^ο – Αντικατάσταση του σκληρού δίσκου

Δείτε το σχετικό βίντεο. Αν στο προηγούμενο βήμα συνδέσατε το netbook με τον φορτιστή, θυμηθείτε να το αποσυνδέσετε.

Βήμα 5^ο – Εκκίνηση από το USB stick και επαναφορά του system partition

Δείτε το σχετικό βίντεο.

Βήμα 6^ο – Δημιουργία δεύτερου partition και επαναφορά προσωπικών αρχείων

Σε αυτό το σημείο ο νέος δίσκος πρέπει να περιέχει ένα primary partition με το λειτουργικό σύστημα, το μέγεθος του οποίου είναι το ίδιο με αυτό που ήταν στον παλιό δίσκο. Ο υπόλοιπος χώρος του νέου δίσκου δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμα.

Αφαιρέστε το USB stick, το οποίο δεν θα το χρειαστείτε πλέον, και ανοίγοντας το netbook πατήστε το F2 για να μπείτε στο Setup του BIOS. Στο μενού Boot σιγουρευτείτε ότι ο νέος δίσκος είναι επιλεγμένος ως πρώτη συσκευή εκκίνησης του συστήματος και βγείτε από το Setup αποθηκεύοντας τις επιλογές.

Αφήστε τον υπολογιστή να ξεκινήσει από τον νέο δίσκο και μπείτε στα Windows. Με δεξί κλικ στο My Computer, επιλέξτε Manage και από εκεί Disk Management. Ακολουθήστε τις οδηγίες όπως δίνονται από τις λεζάντες στα παρακάτω στιγμιότυπα (κάντε κλικ στην πρώτη εικόνα και χρησιμοποιήστε τις συντομεύσεις ΕΠΟΜΕΝΗ & ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ). Οι οδηγίες αφορούν στα αγγλικά Windows XP Home αλλά όμοια είναι η διαδικασία και σε άλλες εκδόσεις των XP/Vista.

Πλέον έχει αξιοποιηθεί το 100% της χωρητικότητας του νέου δίσκου. Επαναφέρετε και τα προσωπικά αρχεία που είχατε μετακινήσει προσωρινά στο 1^ο βήμα και η αναβάθμιση του σκληρού δίσκου ολοκληρώθηκε.

Βελτίωση επιδόσεων

Στην αναλυτική παρουσίαση του 1000H μετρήσαμε τις επιδόσεις του προεγκατεστημένου σκληρού δίσκου με το HDTach, είτε πρόκειται για το μοντέλο με τον δίσκο των 80Gb, είτε για το μοντέλο με τον δίσκο των 160Gb (δείτε τις μετρήσεις εδώ). Έτσι, μετά την αναβάθμιση τρέξαμε πάλι το ίδιο πρόγραμμα για να δούμε τις νέες επιδόσεις και να κάνουμε την σύγκριση. Στα παρακάτω στιγμιότυπα φαίνονται οι νέες αυτές επιδόσεις, όταν το netbook βρίσκεται είτε σε Power Saving Mode είτε σε High Performance Mode.

Από τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται ότι εκτός από την αυξημένη χωρητικότητα, ο νέος δίσκος παρέχει και αυξημένες επιδόσεις οι οποίες είναι της τάξης του +85% σε σχέση με τον δίσκο των 80Gb ή της τάξης του +31% σε σχέση με τον δίσκο των 160Gb.

Επιπτώσεις στην θερμοκρασία και στην αυτονομία του netbook

Δυστυχώς, στο θέμα της θερμοκρασίας, θα πρέπει να αρκεστείτε στις αισθήσεις μας και δεν μπορούμε να παρέχουμε ακριβή νούμερα αφού τέτοιου είδους μετρήσεις απαιτούν περιβάλλον με αυστηρά ελεγχόμενη θερμοκρασία. Πάντως, ο νέος δίσκος φαίνεται να συμπεριφέρεται το ίδιο με τον παλιό σε απλή καθημερινή χρήση. Απ’ την άλλη, όταν ο δίσκος λειτουργεί στο 100% των δυνατοτήτων του για μερικά λεπτά (π.χ. κατά την αντιγραφή 10Gb από το ένα partition στο άλλο) μας έδωσε την αίσθηση ότι ανεβάζει θερμοκρασία μεγαλύτερη από αυτήν του παλιού δίσκου σε ίδιες συνθήκες, γεγονός που είναι μάλλον αναμενόμενο αφού ο δίσκος λειτουργεί στις 7200 στροφές. Ωστόσο, η θερμοκρασία συνεχίζει να μένει σε αποδεκτά επίπεδα και δεν θυμίζει καθόλου τα laptop που σου καίνε τα χέρια.

Στο θέμα των επιπτώσεων στην αυτονομία του netbook έγιναν δύο ειδών μετρήσεις, σύμφωνα με τις οποίες ο νέος δίσκος προκαλεί μια μικρή μείωση στην αυτονομία του netbook της τάξης του 3%.

Στο πρώτο τεστ χρησιμοποιήθηκε το πρόγραμμα Battery Eater Pro 2.70 στο Classic Mode. Σε αυτό το mode το πρόγραμμα ζορίζει στο 100% όλα τα υποσυστήματα του φορητού (CPU, GPU, HD). Κατά την διάρκεια των δοκιμών με τον παλιό και το νέο δίσκο, το μηχάνημα ρυθμίστηκε σε Power Saving Mode (1.25GHz), η φωτεινότητα της οθόνης ρυθμίστηκε στην 4η σκάλα, ενώ απενεργοποιήθηκε το WiFi, το BlueTooth και η WebCam. Όλες οι ρυθμίσεις Power Saving των Windows απενεργοποιήθηκαν ώστε να μην σβήνει αυτόματα η οθόνη ή ο δίσκος. Λήξη του τεστ θεωρήθηκε η ένδειξη μπαταρίας 5%.

Στο δεύτερο τεστ χρησιμοποιήθηκε ο KMPlayer για την συνεχόμενη αναπαραγωγή μιας Standard Definition ταινίας σε πλήρη οθόνη (Διάρκεια: 93’, Βίντεο: 1200Kbps DivX, Ήχος: 160Kbps mp3, Ανάλυση: 720×400, Μέγεθος: 938Mb, Container: avi). Στο 1000H έγιναν οι ίδιες ρυθμίσεις με το πρώτο τεστ ενώ η ένταση του ήχου ρυθμίστηκε στο μέγιστο. Λήξη του τεστ θεωρήθηκε η ένδειξη μπαταρίας 5%.

Τα αποτελέσματα των δύο διαφορετικών δοκιμών στους δύο διαφορετικούς δίσκους παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:

Επίλογος – Συμπέρασμα

Με κόστος €80 περίπου, όσα δηλαδή κοστίζει ο WD3200BJKT που χρησιμοποιήσαμε για την αναβάθμιση, μια μικρή αύξηση στην θερμοκρασία και μια ασήμαντη πτώση στην αυτονομία, το eeePC της δοκιμής κέρδισε αύξηση της χωρητικότητάς του κατά 300%, αύξηση της ταχύτητάς του κατά 85% ενώ αυξήθηκε και η ασφάλεια των δεδομένων με τον αισθητήρα ελεύθερης πτώσης. Θα λέγαμε ότι αξίζει τον κόπο. Εσείς τι λέτε;